Verwarmen met Houtpellets

Ecologisch én economisch

Veel mensen zijn vandaag op zoek naar alternatieven voor de steeds duurder wordende stookolie, aardgas en elektriciteit. Verwarming van huizen wordt steeds duurder. Maar ook landbouwers zien op tegen steeds hogere verwarmingskosten van hun stallen, serres,...

Er zijn verschillende mogelijkheden op vlak van alternatieve energievoorziening. Fotovoltaische panelen (zonnecellen) bijvoorbeeld kunnen een deel van de benodigde elektriciteit produceren en een zonneboiler kan in een deel van het warm water voorzien. Isoleren beperkt dan weer de warmteverliezen.

Maar voor een ecologisch en economisch verantwoorde verwarming springt vooral de verbranding van biomassa naar voor. Biomassa verbranding is op relatieve korte termijn CO2-neutraal. De koolstofdioxide, een belangrijk broeikasgas, dat vrijkomt bij de verbranding van de biomassa kan opnieuw worden vastgelegd in nieuwe biomassa binnen de termijn van één generatie.



Biomassa komt in verschillende vormen en voor elke vorm bestaat er een moderne verbrandingsinstallatie met hoog rendement (90% en meer):
Stukhout wordt meestal in kachels gebruikt maar ook in houtvergassingsketels;
Houtsnippers worden verbrand in speciaal ontwerpen ketels;
Houtpellets (ook houtkorrels of biopellets genoemd) kunnen zowel in pelletkachels als in pelletketels worden verbrand en zijn de meest gebruiksvriendelijke vorm van biomassa voor verwarming.

Houtpellets

Houtpellets of houtkorrels zijn een hernieuwbare brandstof op basis van hout. Ze worden gemaakt van houtafval zoals zaagsel of houtkrullen. Het fijngemaakte houtafval wordt gedroogd en geperst tot staafjes van 6 mm doormeter en ongeveer 3 cm lengte (andere formaten komen minder vaak voor). Door de enorme persdruk komt de houteigen lignine vrij uit de cellen en bindt de houtpartikels aan elkaar. Er worden dus geen extra bindmiddelen toegevoegd. Door het persen neemt de dichtheid toe tot meer dan 1kg/dm³. Met ander woorden: goede pellets zinken in water.

De productiemethode levert een uniforme en gestandaardiseerde brandstof op. Houtpellets zijn relatief compact en vertonen een lage vochtigheidsgraad (ongeveer 10%). Daardoor kunnen ze zeer efficiënt en schoon verbrand worden. Houtpellets bevatten in doorsnee 4,8 kW/kg warmte.
Pellets kunnen zowel in zakken (meestal 15 of 25 kg) als in bulk met de tankwagen geleverd worden. De bulklevering in een opslagvat of –kamer is perfect vergelijkbaar met de levering van stookolie bijvoorbeeld.

Door het aanplanten van bomen voor de productie van nieuw hout, is het verbranden van houtpellets CO2-neutraal. Bovendien is de grondstof van de pellets een afvalproduct die alsnog nuttig wordt gebruikt.
Hoe herken je de goede pellets?

  • Goede pellets moeten zinken in een glas water, aangezien de densiteit meer dan 1 is.
  • Pellets moeten stevig zijn en niet brokkelen.
  • Pellets moeten glanzend zijn.
  • De diameter van een pellet is 6mm en de lengte ongeveer 4x de diameter.
  • Donkerkleurige pellets komen van kwaliteitshout, bleke zijn van zachtere houtsoorten.
  • Het stortgewicht moet hoger zijn dan 650kg/m³. De densiteit bedraagt 1,2 kg/dm³ of 1200 kg/m³.
  • Het asgehalte moet kleiner zijn dan 0,5%.
  • Het verpulveringspercentage (stofgehalte) moet lager zijn dan 1%.

Schorspellets en mengpellets zijn van een mindere kwaliteit dan zuivere houtpellets.

Normen

Er bestaan verschillende normen die de kwaliteit van houtpellets garanderen:

Houtpellets- kwaliteitsnormen   ÖNorm M 7135 DIN 51731 DIN plus
Diameter mm 4-10 4-10 -
Lengte mm 5 X D1 <50 5 X D1
Densiteit kg/dm³ >1.12 1.0-1.4 >1.12
Vochtgehalte % <10 <12 <10
As % <0.5 <1.5 <0.5
Calorische waarde MJ/kg >18 17.5-19.5 >18
Zwavel % <0.04 <0.08 <0.04
Stikstof % <0.3 <0.3 <0.3
Chloor % <0.02 <0.03 <0.02
Stof % <2.3 - <2.3
Toevoegingen % <2 -2 <2
¹ Niet meer dan 20% van de pellets mag een lengte hebben van meer dan 7,5 keer de diameter.
² DIN verbiedt toevoegingen, met een uitzondering voor pellets bestemd voor kleine verwarmingsinstallaties.

Kachels en ketels

Er zijn 2 soorten pelletinstallaties: de pelletkachel en de pellet-CV.
Pelletkachels zijn voorzien van een reservoir van meestal ongeveer 16kg. Je kunt dus een volledige zak pellets in de kachel gieten. Via een schroef van Archimedes worden dan de pellets uit het reservoir omhoog geschroefd en vallen in de brandhaard. Een ventilator zorgt voor extra lucht en een betere verbranding. De meeste kachels hebben een rendement van minstens 80%.
De pelletkachel kan je eigenlijk overal plaatsen en heeft zelfs geen echte schouw nodig, enkel een afvoer naar buiten volstaat. Ook hebben deze kachels een kleinere inlaat om verse lucht van buiten aan te zuigen. Je moet dus een kleine opening (voor de inlaat van verse lucht) en een grotere opening (voor de uitlaat van de rookgassen) in de muur voorzien. Dus ook mensen met een woning zonder schouw kunnen een pelletkachel plaatsen. Je plaatst dus deze kachel uiteraard het beste tegen een buitenmuur.

Een pelletCV zal warm water produceren voor de radiatoren of de vloerverwarming in de woning en eventueel ook het sanitair warm water. Deze laatste installaties zijn niet goedkoop maar ze kunnen verregaand geautomatiseerd worden en verwarmen net zoals andere centrale verwarmingsketels het hele huis.
De opslag van de houtpellets of houtkorrels kan gebeuren in een opslagkamer, een ondergrondse tank of een flexibele losstaande tank. De aanvoer vanuit deze opslagmogelijkheden gebeurt volautomatisch.

De prijs

Buiten het milieuvoordeel speelt natuurlijk het feit dat de prijs van de pellets voor dezelfde calorische waarde (verwarmingspotentieel) duidelijk lager ligt dan voor stookolie of aardgas. Een vergelijking met andere brandstoffen leert dat; 1,83kg pellets = 1m³ aardgas. 2kg pellets = 1 liter mazout. Gangbare pelletprijzen voor 2012, schommelen rond de 260 €/ton. Dit is momenteel (januari 2009) vergleijkbaar met de prijs van stookolie (0,75 €/l). Recente prijsstijgingen en -dalingen van de olie- en gasprijzen hebben echter aangetoond dat die vorm van verwarming naast de negatieve CO2-balans, ook zeer onzeker is op vlak van prijszetting.